استاندارد رنگ سیمها : رنگ سیم فاز : قرمز – مشکی – قهوه ای رنگ سیم نول : آبی رنگ سیم اتصال به زمین : زرد – سبز – زرد / سبز
((Earthing1-– زمین ( ارت )
رسانندکی جرم زمین رادر صورتی که پتانسیل الکتریکی در هر ننقطه از زمینبه صورت قراردادی برابر صفر در نظرگرفته شود ، زمین ( ارت ) نامیده می شود.
(Earthing)2- سیستم اتصال به زمین ( ارتینگ )
یک یا چند الکترود همراه با سیمهای ارت را که قابلیت اتصال به ترمینال اصلی را داشته باشند ، سیستم اتصال به زمین ( ارتینگ ) می نامند.
(Earth Electrode)3- الکترود ارت ( زمین ):
رسانا یا گروهی از رساناهای متصل به هم است که اتصال الکتریکی به زمین را فراهم میکنند.
(Total Earthing Resistance)4- مقاومت الکترود ارت:
مقاومت بین ترمینال اصلی زمین و کره زمین است .
(Earthing Loop Resistance)5- امپدانس حلقه اتصال به زمین:
امپدانس حلقه جریان اتصالی زمین است که شروع و پایان آن نقطه اتصالی است و با Zsنشان داده می شود.
– حلقه اتصالی زمین در سیستمهای مختلف به شرح ذیل میباشد:
الف – سیستمهای TN
نقطه شروع ( محل اتصالی ) ، از بدنه دستگاه بترتیب به سیم ارت ، شینه ارت ، شینه نول ، نقطه ترانس ، سیم پیچ ترانس ، سیم فازاتصالی و نقطه اتصال به بدنه .
ب – سیستمهای TTو IT
نقطه شروع ( محل اتصالی ) ، سیم اتصال به زمین ، الکترود زمین ، زمین ، الکترود سیستم ، شینه نول ،نقطه صفر ترانس ، سیم فاز اتصالی و نقطه اتصالی .
۶- اتصالی :
حالتی از مدار است که جریان در مسیری غیر عادی یا بدون اینکه پیش بینی شده باشد یا در نظر گرفته شود ، جاری میشود . این جریان امکان دارد از نقص در عایق بندی یا از بستهای به کار رفته بر روی عایق رسانا ها ناشی شود.
۷- جریان اتصال به زمین ( جریان اتصال کوتاه ) : (( Solid ) Short – Circuit Current)
اضافه جریانی است که در نتیجه بروز اتصالی با امپدانسی قابل چشم پوشی بین هادیهایی با پتانسیلهای مختلف در شرایط عادی کار برقرار میشود.
۸- جریان نشتی زمین : (Earth Leakage Current)
جریان جاری به زمین یا رساناهای دیگری را که مدار الکتریکی آنها به زمین راه دارد ، جریان نشتی زمین می نامند . در صورت استفاده از خازن در مدارها ، امکان دارد جریان مذکور دارای مقداری جزء خازنی هم باشد.
۹- سیم اتصال به زمین (سیم ارت)(Earthing Conductor)
سیم حفاظتی را گویند که ترمینال اصلی ارت تاسیسات را به الکترود ارت یا سایر قسمتهای اتصال به زمین وصل می کند.
۱۰- سیم خنثی ( نول ): (Neutral Conductor)
سیمی متصل به نقطه خنثی در سیستم ( صفر زمین ) که قادر است انرژی الکتریکی ر انتقال دهد.
۱۱- هادی حفاظتی ( PE) 🙁Protective Conductor)
در بعضی از اقدامات حفاظتی برای تامین ایمنی در برابر برق گرفتگی لازم است با استفاده از هادی حفاظتی قسمتهای زیر به همدیگر وصل شوند :
–بدنه های هادی ؛
–قسمتهای هادی بیگانه ؛
–ترمینال اصلی زمین ؛
–الکترود زمین ؛
–نقطه صفر ترانس ( نقطه خنثی ) ؛
۱۲- سیم غلافدار فلزی به منظور زمین کردن :
یک نوع سیستم سیم کشی است که در آن سرتا سر طول یک یا چند سیم عایق دار توسط نوار یا غلاف فلزی پوشانده شده و مانند هادی PENعمل می کنند.
۱۳- سیم مشترک ارت – نول ( PEN) (Pen Conductor)
سیمی را که بطور مشترک ، هم کار سیم اتصال به زمین و هم کار سیم نول را انجام می دهد ، سیم PEN می نامند .
۱۴- قسمتهای بی حفاظ ( رو باز ) هادی :
قسمت بی حفاظ از تجهیزات را که قابل لمس بوده و حامل برق نیست، اما امکان برق دار شدن در شرایط اتصالی را دارد ، قسمت بی حفاظ هادی می نامند .
۱۵- ترمینال اصلی اتصال به زمین ( ارتینگ ) (Main Earthing Terminal)
ترمینال یا شینه ای را گویند که برای اتصال به سیمهای محافظ تهیه شده و سیمهای هم پتانسیل کننده و سیمهای اتصال به زمین ( ارت ) ، یا هر وسیله ای که به عنوان اتصال به زمین ( ارتینگ ) به کار می رود ، به آن وصل می شوند.
۱۶- قسمتهای برق دار : ((Live Part
سیم یا قسمتهایی از رسانا که برای استفاده های معمولی برقدار شده اند ، قسمتهای برق دار می نامند.
سیم نول نیز شامل این قسمتهاست ، اما طبق قرارداد ، سیم PEN( سیم مشترک ارت – نول ) به عنوان قسمت برق دار محسوب نمی شود .
۱۷- پتانسیل زمین( ارت ) : ( Earth Potential)
پتانسیل الکتریکی ایجاد شده نسبت به جرم موجود زمین یا نسبت به سطح زمین اطراف الکترود ارت را که جریان الکتریکی از الکترود به زمین جاری شود ، پتانسیل زمین می نامند .
۱۸- گرادیان پتانسیل ( در یک نقطه از زمین ) :Potential Gradient))
اختلاف پتانسیل اندازه گیری شده بر واحد طول یک نقطه را در جهتی که پتانسیل بیشترین مقدار را داشته باشد ، گرادیان پتانسیل می نامند .
۱۹- دستگاه های سیار ( قابل حمل ) : (Mobile Equipment)
دستگاه های الکتریکی را می نامند که در حال حرکت کار می کنند یا اینکه می توانند به آسانی از جایی به محل دیگر حرکت داده شوند ، در حالی که به پست توزیع برق متصل هستند.
۲۰- قسمتهایی که به طور همزمان با هم قابل دسترسی هستند:Simultaneously) Accessible Ports)
سیم ها یا قسمتهای رسانا که بطور هم زمان در موقعیت های مخصوصی قابل لمس هستند. این قسمتها شامل های برق دار ، قسمتهای بدون حفاظ ( رو باز ) ، هادی های بیگانه ، سیم ارت و الکترود های ارت هستند.
۲۱- دستگاه پس ماند جریان (RCD) 🙁 (Residual Current Devise
دستگاه سوئیچینگ مکانیکی یا مجمو عه ای از دستگا هها که در شرایط مشخصی سبب باز نگه داشتن اتصالات در مواقعی می شوند که پس ماند جریان به مقدار معینی رسیده باشد.
۲۲- هادی بیگانه :
قسمتی از رساناها را که احتمال ایجاد پتانسیل ، به ویژه پتانسیل ارت در آنها وجود دارد و قسمتهای شکل یافته ای از تجهیزات الکتریکی نیستند ، هادی بیگانه می نامند .
۲۳- وسایل قطع و وصل و کنترل ( قبل یا بعد از تابلو ): (Switchgear and Control Gear)
تجهیزاتی است که برای وصل یک مدار الکتریکی با هدف ذیل پیش بینی می شود :
–حفاظت
–کنترل
–جدا کردن
–انجام عملیات قطع و وصل
۲۴- تابلو (Switch Board)( مجموعه ای از تجهیزات قطع و وصل و کنترل ) :
ترکیبی است از فیوزها ، لوازم قطع و وصل و رله های کنترل که کلیه اتصالات الکتریکی و مکانیکی بین آنها و نیز وسایل اندازه گیری مانند آمپر متر یا ولتمتر را نیز شامل می شود .
۲۵- حصار : (Barrier)
حفاظتی است که از تماس مستقیم با ولتاژهای خطر ناک جلوگیری می کند . مانند حصار ترانس پست برق فشار قوی .
۲۶- باتری 🙁Battery)
یک سیستم الکترو شیمیایی است که قادر به ذخیره انرژی الکتریکی دریافتی به صورت شیمیایی است و آن را از طریق تبدیل ، باز پس می دهد.
۲۷- کانال کابل :( Cable Channel)
محفظه یا پوششی است که بالای زمین یا داخل آن قرار دارد و در بعضی از موارد دارای تهویه است و ابعاد آن اجازه ورود افراد را به داخل آن دهد ، ولی امکان دسترسی به هادیها یا کابلها در تمامی آن امکان پذیر است.
۲۸- سینی کابل 🙁Cable Tray)
تکیه گاه پایه داری برای کابل است که لبه های آن برگشته و بدون پوشش است و ممکن است دارای منافذ پرس شده باشد.
۲۹- تونل کابل : (Cable Tunnel)
محفظه ای است به شکل آدم رو و راهرو ، حامی سازه های نگه دار برای هادیها یا کابلها و مفصلها که دسترسی آزاد برای افراد در تمام طول آن ممکن باشد.
۳۰- مدار ( برقی در یک تاسیسات ) : (Circuit)
مجموعه ای از تاسیسات الکتریکی که از منبعی واحد تغذیه کنند و در برابر اضافه جریانها به کمک وسیله واحدی حفاظت شوند.
۳۱- مدار توزیع ( از یک تاسیسات ) : (Distribution Circuit of an Installation)
مداری است که یک تابلو برق را تغذیه می کنند .
۳۲- کلید خودکار: (Circuit-Breaker)
وسیله مکانیکی قطع و وصل است که قادر است در شرایط عادی مدار جریانهارا قطع یا وصل کند و در شرایط غیر عادی مانند اتصال کوتاه ، جریانی را بمدت کوتاه از خود عبور دهد و یا اینکه آنرا قطع نماید.
۳۳- جریان طراحی ( یک مدار ) : (Design Current ( of a Circuit)
شدت جریانی است که پیش بینی میشود در حالت عادی از مدار عبور کند .
۳۴- جریان مجاز حرارتی ( یک هادی ) : (Current Carrying Capacity)
حداکثر شدت جریانی است که می تواند بطور دا ئم و در شرایط معین از هادی عبور کند ، بدون آنکه دمای دایمی آن از مقدار مشخص تجاوز کند.
۳۵- اضافه جریان 🙁Over Current)
هر شدت جریانی که از مقدار اسمی تجاوز کند ، در مورد هادیها مقدار اسمی برابر جریان مجاز حرارتی می باشد .
۳۶- جریان اضافه بار ( یک مدار )(Over Load Current)
اضافه جریان در مداری است که خرابی الکتریکی ندارد .
۳۷- شدت جریان عملیاتی قراردادی ( مربوط به یک وسیله حفاظتی ) : (Conventional Operating Current)
شدت جریان معینی است که سبب می شود وسیله حفاظتی در مدت مشخصی که به آن زمان قراردادی گویند ، عمل کند .
۳۸- تماس مستقیم : (Direct Contact)
تماس افراد یا احشام با قسمتهای برقدار ، مانند تماس با سیم فاز یا تماس با سیم نول و فاز .
۳۹- تماس غیر مستقیم : (Undirected Contact)
تماس افراد یا احشام با قسمتهای معیوب الکتریکی مانند تماس با کلید و یا پریز یا بدنه معیوب یا بدنه فلزی برقدار شده که در حالت عادی برقدار نیستند.
۴۰- ترمینال اصلی زمین ( شینه ارت ) : (Main Earthing Terminal)
ترمینال یا شینه ای است که برای وصل هادیها حفاظتی که شامل هادیهای همبندی برای هم ولتاژ کردن و هادیهای مربوط به اتصال به زمین عملیاتی ( در صورت وجود ) به سیستم زمین است ، پیش بینی می شود.
۴۱- تجهیزات الکتریکی : (Electrical Equipment)
شامل هر نوع وسایل و لوازم و تجهیزاتی است که در تولید ، تبدیل ، انتقال ، توزیع و یا مصرف انرژی اکتریکی مورد استفاده قرار می کیرد ، مانند ترانسفورمرها ، وسایل اندازه گیری ، وسایل حفاظتی ، تجهیزات سیستمهای سیم کشی و وسایل مصرف کننده انرژی الکتریکی مانند لوازم خانگی و غیره .
۴۲- تجهیزات مصرفغ کننده جریان : (Current Equipment)
تجهیزاتی است که برای تبدیل انرژِی الکتریکی به نوعی انرژی دیگر در نظر گرفته میشود . مانند لامپها ، بخاریها ی برقی و دینامها.
۴۳- فیوز : (Fuse)
وسیله ای است که به نحو مخصوصی طراحی و تناسب یافته و در صورتی که در یک مدار الکتریکی شدت جریان برق در مدت زمان معینی از مقدار کافی بیشتر شود از طریق ذوب یک یا چند المان ، آن مدار را حفظ می کند .
۴۴- تاسیسات الکتریکی : (Electrical Installation)
مجموعای از تجهیزات الکتریکی مرتبط با هم است که هدف یا هدفهایی معین را که دارای مشخصات هماهنگ هستند تامین می کنند.
۴۵- سرویس ورودی تاسیسات الکتریکی : (Origin of an Electrical Installation Service Entrance)
نقطه ای است که در آن انرژی الکتریکی به ساختمان ، کارگاه یا کارخانه تحویل می شود.
۴۶- عایق بندی : (Insulation)
عایق بندی به قسمتهای برقدار اعمال می شود تا در برابر برق گرفتگی ایمنی ایجاد نماید.
۴۷- عایق بندی کابل : (Insulation ( of a Cable ))
موادعایقی هستند که در ساختار کابل به کار میرود و کار اصلی آنها مقاومت در برابر ولتاژ است.
۴۸- مفصل : (Joint)
وسیله ای است برای اتصال بین دو کابل که یک مدار مداوم را تشکیل می دهد.
۴۹- سپر ( شیلدینگ کابل ) : (Shield)
لایه فلزی و زمین شده روی کابل است تا میدان الکتریکی کابل را به داخل آن محدود یا کابل را در برابر تاثیر عوامل الکتریکی خارج ، حفاظت کند . ( غلافهای فلزی ، زره ها و هادیهای هم مرکز زمین شده ممکن است به عنوان سپر نیز بکار روند. ) .
۵۰- کلید قطع بار : (Switch)
وسیله ای مکانیکی جهت قطع و وصل است که قادر به وصل ، عبور دادن و قطع جریان برق مدار در شرایط عادی است . شرایط عادی ممکن است شامل وضعیتی با اضافه بارهای مشخص باشد. و همینطور برای مدتی مشخص جریانهایی را در شرایط غیر عادی مدار ، مانند اتصال کوتاه تحمل کند .
۵۱- ولتاژ تماس : (Touch Voltage)
ولتاژی است که به هنگام بروز خرابی در عایق بندی بین قسمتهایی از هادی ها ، بدنه های هادی ، قسمتهای هادی بیگانه و غیره که بطور همزمان در دسترس هستند ، ظاهر می شود . ( شکل ۱ ) .
۵۲- ولتاژ تماس احتمالی : (Prospective Touch Voltage)
حداکثر ولتاژ تماس است که احتمال دارد در صورت بروز اتصال کوتاهی با امپدانس ناچیز ، در تاسیسات الکتریکی ظاهر شود .
۵۳- ولتاژ گام :
ولتاژی است که بر اثر برخورد هادی فاز با زمین ایجاد می شود . این برخورد ممکن است که در اثر پارگی هادیهای فاز برق فشار ضعیف و یا فشار قوی بوجود آمده باشد و یا اینکه در اثر از بین رفتن عایقبندی سیم ها یا کابلهای برقدار و نشت جریان برق به زمین حادث شود .
۵۴- اضافه ولتاژ صاعقه : (Lighting Overvoltage)
اضافه ولتاژ گذرایی در نقطهای از سیستم است که به علت اصابت صاعقه ای با مشخصات معین ظاهر می شود.
۵۵- سیستم سیم کشی : (Wiring System)
مجموعه ای است متشکل از کابل و سیم یا کابلها و سیمها و یا رشته های شینه کشی و همچنین قسمتهایی که آنها را نگهداری می کند ( لوله های پولیکای تو کار ، روی کار ، داکت کشی ها ، سینی ها ، کابلها و … ).
۵۶- استاندارد رنگ سیمها :
رنگ سیم فاز : قرمز – مشکی – قهوه ای
رنگ سیم نول : آبی
رنگ سیم اتصال به زمین : زرد – سبز – زرد / سبز